Օգտակար խորհուրդներ PDF Տպել Էլ.փոստ

ՕԳՏԱԿԱՐ ԽՈՐՀՈՒՐԴՆԵՐ

 

Lավագույն բնական դեղամիջոցը` հազի դեմ

 

Բանանով պատրաստվող զարմանահրաշ բնական դեղամիջոցը  փորձարկվել է հազի և բրոնխիտի բուժման ժամանակ: Այն օգտակար է ինչպես մեծահասակների, այնպես էլ՝ երեխաների համար: Ինչպես ներկայացնում  Healthy and Natural Life-ը` այն բավականին սննդարար է և համեղ, ինչպես նաև՝ դրական ազդեցություն է գործում ստամոքսի վրա: Հազի, կոկորդի ցավի և բրոնխիտի ժամանակ երեխաներին խորհուրդ է տրվում տալ այս դեղամիջոցից, որը պատրաստելու համար անհրաժեշտ է.

400 մլ եռման ջուր,

2 հասած բանան

2 թեյի գդալ շաքարավազ կամ մեղր` ըստ ճաշակի (մեղրի դեպքում այն պետք է ավելացնել, երբ խառնուրդը սառչի, որպեսզի մեղրը չկորցնի օգտակար հատկությունները):

Պատրասպման եղանակը. լավ տրորեք բանանը պատառաքաղով կամ գդալով, ավելացրեք շաքարավազը և լավ խառնեք: Խառնուրդի վրա լցրեք եռման ջուրը և թողեք՝ մնա փակ տարայում 30 րոպե: Եթե մեղր եք օգտագործելու, սառչելուց հետո ավելացրեք այն:

Օգտագործման եղանակը. օգտագործելուց առաջ  մի փոքր գոլացրեք խառնուրդը: Պետք է խմել օրական 4 անգամ` 100 մլ-ի չափով: Ամեն օր նոր չափաբաժին պատրաստեք:  Հազն անցնում է մի քանի օրում:

 


Բնական ցավազրկողներ

  1. Կոճապղպեղ

Կոճապղպեղը հազարամյակներ շարունակ օգտագործվել է բժշկության մեջ որպես բնական հակաբորբոքային մթերք: Համեմունքների թերապեւտիկ ազդեցության հետազոտողները հատուկ ուշադրություն են դարձրել նրա ցավազրկող հատկություններին: Ուսումնասիրություններից մեկի ընթացքում արտրիտով հիվանդներին երեք ամիս շարունակ ամեն օր տրվել է քիչ քանակությամբ կոճապղպեղ: Մասնակիցների մեծամասնությունն առողջության էական բարելավում է զգացել, ցավի, այտուցվածության եւ կաշկանդվածության մեղմացում:

2. Մեխակ

Մեխակը եւ մեխակի յուղն օգտագործվում են խոհարարության եւ կոսմետիկայի մեջ որպես բնական անուշաբույր նյութեր, ունեն քաղցր համ եւ տաքացնող բույր: Բացի այդ, այս համեմունքը բնական հակաբակտերիալ եւ հակաբորբոքային միջոց է, հետեւաբար օգտակար է ոչ միայն խոհանոցում, այլեւ բուսաբուժության մեջ: Մեխակը մեղմացնում է ցավը (հատկապես ատամների եւ լնդերի), ինչպես նաեւ օգնում է նվազեցնել բազմաթիվ քրոնիկ հիվանդությունների հետ կապված բորբոքումները:

3. Խնձորի քացախ

Խնձորի քացախը ստացվում է բնական քաղցր խնձորագինին ալկոհոլային խմիչքի (խնձորի գինու) մեջ խմորման արդյունքում, որն այնուհետեւ կրկին է խմորվում: Խնձորի քացախը պարունակում է ավելի քան երեսուն կարեւոր սննդարար նյութ, տասնյակ հանքային նյութեր, ինչպես նաեւ վիտամիններ, անփոխարինելի ամինաթթուներ եւ ֆերմենտներ: Բացի այդ, խնձորի քացախում պարունակվում է մեծ քանակությամբ պեկտին` սրտի առողջ վիճակը պահպանելու համար: Բացի այդ, այն ավանդական տնային միջոց է, որն իսկապես մեղմացնում է ցավը: Քացախը թույլ թթու է եւ հազարավոր տարիներ օգտագործվել է որպես բուժական անտիսեպտիկ դեղամիջոց: Բնական ծագմամբ մանրէների այս թշնամին եղել է առաջին դեղորայքներից մեկը: Հիպոկրատն այն օգտագործել է իր հիվանդների բուժման համար:

4. Սխտոր

Սխտորն ամբողջ աշխարհում օգտագործվում է խոհարարության մեջ պատրաստի ուտեստին բուրմունք տալու համար, բայց այն ոչ պակաս հայտնի է որպես բուժիչ բաղադրիչ: Սխտորն ունի հակաօքսիդանտ եւ հակաբորբոքային հատկություններ, որոնք կարող են օգնել արտրիտի եւ այլ ցավերի դեպքում: Ուսումնասիրություններից մեկի ընթացքում հայտնաբերվել է, որ 4-6 շաբաթվա ընթացքում օրական երկու անգամ սխտորի ընդունումն ավելի պակաս չի օգնում, քան սովորական թերապիան ռեւմատոիդ արտրիտի դեպքում: Հետազոտությունները նաեւ ցույց են տվել, որ սխտորը պատասխանատու է լիպիդների մակարդակի իջեցման, արյան ջրիկացման, հիպերտոնիայի, քաղցկեղի հակազդեցության համար, ունի հակաօքսիդանտ եւ հակաբակտերիալ ազդեցություն:

5 Բալ

Այս պտուղը հիանալի բնական այլընտրանք է այն մարդկանց համար, ովքեր տառապում են արտրիտից եւ հոդերի այլ քրոնիկ ցավերից: Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ բալը հզոր անտիօքսիդանտներ է պարունակում, որոնք օգնում են թեթեւացնել ցավն արտրիտի եւ հոդատապի դեպքում, ինչպես նաեւ պաշտպանում են օրգանիզմը սրտանոթային հիվանդություններից եւ արգելակում են քաղցկեղածին ուռուցքների աճը: Հետազոտողները կարծում են, որ ցավազրկող հատկությունը չի կարող բխել բալի մեջ պարունակվող կոնկրետ անտիօքսիդանտից: Ազդեցությունը հասնում է իր բոլոր բնական բաղադրիչների միասնական ազդեցության շնորհիվ: Բալը հարուստ է հակաօքսիդանտներով, այդ թվում` մելատոնինով:

6. Ձկան յուղ


Շատ հաճախ ձկան յուղն օգտագործվում է սրտի եւ արյունատար համակարգի հիվանդությունների դեպքում, ինչպես նաեւ արյան ճնշումը եւ տրիգլիցերիդների մակարդակն իջեցնելու համար (ճարպեր, որոնք կապված են խոլեստերինի հետ): Գիտական ​​տվյալները վկայում են, որ ձկան յուղը նվազեցնում է տրիգլիցերիդների բարձր մակարդակը, ինչպես նաեւ օգնում է կանխել սրտի հիվանդությունները եւ ինսուլտը:

7. Յոգուրտ

Մեր օրգանիզմը մարսողական համակարգում օգտակար բակտերիաների որոշակի քանակության կարիք ունի, եւ շատ յոգուրտներ արտադրվում են` օգտագործելով ակտիվ, օգտակար բակտերիաներ: Յոգուրտների մեծամասնության վրա դուք կհանդիպեք «պրոբիոտիկներ» բառը, որը բառացիորեն նշանակում է «կյանքի համար»: Պրոբիոտիկները վերաբերում են կենդանի օրգանիզմներին, որի ողջամիտ քանակությամբ օգտագործումն առողջությանը կարող են օգուտ բերել:

8.Քրքում

Քրքումը մի համեմունք է, որը կարրիին տալիս է տարբերակիչ համ եւ գույն, այն նաեւ ցավազրկող ազդեցություն ունի: Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ քրքումն օժտված է հակաբորբոքային եւ հակաքաղցկեղային հատկություններով, ինչպես նաեւ բարելավում է արյան շրջանառությունը եւ նպաստում է արյան ջրիկացմանը: Քրքումն օգտագործվում է ավանդական բժշկության մեջ` ջիլերի գերձգման, հոդերի բորբոքման, ինչպես նաեւ մաշկի եւ մարսողական համակարգի խնդիրների բուժման դեպքում` ցավը թեթեւացնելու համար:

9.Վարսակ

Վարսակը մանրաթելերի բարձր պարունակության շնորհիվ օգնում է մարսողական համակարգից խոլեստերինի հեռացմանը, որը հակառակ դեպքում կարող է հայտնվել արյան մեջ: Ուսումնասիրությունները վկայում են, որ այն սիրտը պաշտպանող այլ մեխանիզմներ եւս ունի:

10.Արքայախնձոր

Բրոմելայնը ֆերմենտ է, որը պարունակվում է արքայախնձորի ցողունում, աշխատում է որպես գերհզոր հակաբորբոքային դեղամիջոց, սակայն առանց կողմնակի բարդությունների: Այն բորբոքային պրոցեսների դեմ պայքարելու անհավատալի ուժ ունի:

 

 

ԻՆՉՊԵՍ ՄԱՔՐԵԼ…
…ԳՈՐԾՎԱԾՔԻ ՎՐԱՅԻՑ ԹԱՆԱՔԻ ԲԾԵՐԸ
Կարելի է հեռացնել՝ կեղտոտված տեղը թրջելով կաթով, իսկ, այնուհետև լվանալ օճառով և ջրով:
…ԿԱՎԵ ԱՄԱՆԸ
Եթե ամանը ճարպ է ներծծել, լվացեք կրաջրով, լցրեք մաքուր ջուր և թողեք, որ ջուրը երկար ժամանակ եռա:
…ՀԱՅԵԼԻՆ
Ջրի մի փոքր լեղակ ավելացրեք, մեջը թրջեք փափուկ շորի կտոր և լվացեք:
…ՃԵՆԱՊԱԿՅԱ ԵՎ ՀԱԽՃԱՊԱԿՅԱ ԿԵՂՏՈՏ ԱՄԱՆՆԵՐԸ
Լվացեք քիչ քանակությամբ կերակրի սոդա ավելացրած տաք ջրով, ապա պարզաջրեք սառը ջրով: Եթե ամանեղենը ոսկեզօծ է, լվացեք միայն ջրով: Սոդան քայքայում է ոսկին:
…ԱԿՆՈՑԸ
Սրբեք թավշակաշվով, ապա վրան կաթեցրեք մի քանի կաթիլ անուշադրի սպիրտ և ապակիները շփեք ֆլանելի կտորով:
…ՈՍԿՅԱ ԻՐԵՐԸ
Մաքրեք օճառաջրում թրջած խոզանակով, պարզաջրեք ու չորացրեք, ապա փայլեցրեք բրդյա կոշտ գործվածքով:
…ԿԵՂՏՈՏ ԱՆՁՐԵՎԱՆՈՑՆԵՐԸ
Թաց անձրևանոցը բաց վիճակում թողեք չորանա: Այնուհետև մաքրեք չոր խոզանակով և սրբեք մուգ թեյի մեջ թրջած լաթով:
…ԲՅՈՒՐԵՂԱՊԱԿԻՆ
Դրեք տաք օճառաջրի մեջ, մի փոքր բորակ ավելացրեք և շփեք փափուկ լաթով: Հետո պարզաջրեք` սկզբում մաքուր, ապա` լեղակով ջրով:
…ՈՍԿԵԶՕԾ ՇՐՋԱՆԱԿՆԵՐԸ
Սկզբում շփեք սպիտակ հացի միջուկով, այնուհետև` մեկ թեյի գդալ սպիրտով և երկու թեյի գդալ անուշադրի սպիրտով պատրաստած խառնուրդի մեջ նախապես թրջված ատամի խոզանակով, որից հետո չորացրեք մաքուր լաթով:
…ԱՅԼՈՒՄԻՆԵ ԱՄԱՆՆԵՐԸ
Լվացեք տաք օճառաջրով և անմիջապես չորացրեք: Այլումինը չի կարելի մաքրել սոդայով կամ մոխիրով, քանի որ դրանից ամանը սևանում է և ենթարկվում կոռոզիայի:
…ՊՂՆՁՅԱ ՆՈՐ ԱՄԱՆՆԵՐԸ
Շփեցեք մոխրի մեջ թաթախված խոնավ լաթով, հետո բրդյա կտորով փայլեցրեք:
…ՊՂՆՁՅԱ ՀԻՆ  ԱՄԱՆՆԵՐԸ
Շփեցեք անուշադրի սպիրտի մեջ թրջված լաթով ու փայլեցրեք:
…ԿԱՆԱՉ ԺԱՆԳՈՎ ԾԱԾԿՎԱԾ ՊՂՆՁՅԱ ԱՄԱՆՆԵՐԸ
Լվացեք քացախով և ջրով:

Ինչ տեսք ունեն մեր սիրելի մթերքները, քանի դեռ դրանք չեն հավաքել

Մենք շատ լավ գիտենք, թե ինչպես են աճում կարոֆիլը կամ խնձորը, բայց միևնույն ժամանակ կան մթերքներ, որոնք նույնպես ամենօրյա օգտագործման են, սակայն ոչ բոլորը գիտեն՝ ինչ տեսք ունեն դրանք մինչև սուպերմարկետներ հասնելը

Պիստակ

Արախիս

Սև բիբար

Կակաո

Մանգո

Կեշյու

Քունջութ

Վանիլ

Դարչին

Անանաս

Կիվի

Նուշ

Սուրճ

Զաֆրան

Բրյուսելյան կաղամբ

Կանանց առողջության համար օգտակար ամենակարևոր 10 մթերքները

Գրեթե յուրաքանչյուր կին կյանքի որևէ մի ժամանակահատվածում, ելնելով տարբեր պատճառներից, սկսում է սնվել ըստ դիետայի: Սակայն շատ հաճախ դա հանգեցնում է նրան, որ նրբագեղ կառուցվածք ունենալու համար նրանք հրաժարվում են իրենց օրգանիզմի համար կենսական անհրաժեշտություն ունեցող սննդամթերքների օգտագործումից: Սա, իհարկե, բացասաբար է ազդում նրանց առողջության վրա` տարիներ հետո, գուցե և ավելի շուտ, դառնալով լուրջ հիվանդությունների առաջացման պատճառ:

Ուստի` բժիշկները կազմել են իգական սեռի համար ամենաօգտակար մթերքների լավագույն տասնյակը.

 

1.Բրյուսելյան կաղամբ
Շատերին օգտակար կաղամբի այս տեսակը վանում է արտառոց բույրի պատճառով, սակայն հարկավոր է գիտակցել դրա օգտակարությունը և ներառել այն ճաշացանկում: Բրյուսելյան կաղամբի կանոնավոր օգտագործումն անչափ կարևոր է, քանի որ այն զգալի կրճատում է հաստ աղիքի քաղցկեղ ձեռք բերելու հավանականությունը: Բացի այդ, այն  պարունակում է իմունային համակարգի գործունեության համար անհրաժեշտ A և C վիտամինները:

 

2.Տավարի չմշակված միս
Նախկինում տարածված կարծիք կար, որ տավարի չմշակված միսը (առանց աղի, համեմունքների և սոխի ) վնասակար է առողջությանը: Սակայն վերջերս անցկացված հետազոտությունները վկայում են, որ իրականում նման միսը նպաստում է կառուցվածքի պահպանմանը: Բանն այն է, որ խոտով սնվող կովերի միսն այնպիսի թթուներով է օժտված, որոնք ունակ են պայքարելու քաղցկեղի տարբեր տեսակների առաջացման դեմ: Բացի այդ, տավարի միսը հարուստ է պրոտեիններով, սրտի համար անփոխարինելի B վիտամինով և երկաթով, ինչի պակասն ունի յուրաքանչյուր 5-րդ կին:

 

3.Կարի համեմունք
Կարին իրավամբ կարելի է կոչել կյանքի համար անհրաժեշտ համեմունք, քանի որ այն պարունակում է այնպիսի հակաօքսիդանտ, որը կարողանում է կանխել ուռուցքի աճը և վերացնել քաղցկեղային բջիջները: Կարիի կանոնավոր օգտագործումը կանխում է նաև Ալցհեյմերի հիվանդության առաջացումը:

 

4.Գետնանուշ
Ըստ մասնագետների` ընկուզեղենների շարքում գետնանուշն ամենաօգտակարն է կանանց համար: Պատճառն այն է, որ դրանք կրճատում են շաքարային դիաբետով հիվանդանալու հավանականությունը` արյան մեջ նվազեցնելով շաքարի քանակը: Օրական 50-60 գ գետնանուշ օգտագործելու դեպքում արյան մեջ ավելանում է օգտակար խոլեստերինի պարունակությունը: Բացի այդ, գետնանուշը բարձրացնում է կենսական ուժերը:

 

5. Սև սուրճ
Գիտնականները պնդում են, որ օրական 3 բաժակ սուրճը նվազեցնում է շաքարային դիաբետի 2-րդ տեսակը, Փարկինսոնի, Ալցհեյմերի, հաստ աղիքի և լյարդի քաղցկեղ ձեռք բերելու հավանականությունը: Բացի այդ, սուրճի բաղադրության մեջ եղած հակաօքսիդանտները պաշտպանում են ԴՆԹ-ի բջիջները վնասվելուց և իջեցնում են արյան բարձր ճնումը:

 

6.Վարսակի շիլա
Վարսակի շիլայի օգտակարության մասին հայտնի է վաղուց. դրա ամենօրյա օգտագործումն իջեցնում է արյան մեջ խոլեստերինի պարունակությունը:

 

7. Ծովամթերք
Ծովամթերքը ևս բավականաչափ օգտակար է օրգանիզմի համար, քանի որ այն ունի ցածր կալորիականություն, չի պարունակում ճարպեր` դրա փոխարեն հարուստ լինելով պրոտեիններով:
Բացի այդ, ծովամթերքը պարունակում է մեծ քանակությամբ սելեն, որը պայքարում է քաղցկեղի դեմ, և ոսկրերի կազմավորման և աճի համար անփոխարինելի վիտամին D:

 

8.Մուգ շոկոլադ
Բազմիցս նշվել է մուգ շոկոլադի` մարդու օրգանիզմի վրա ունեցած դրական ազդեցության մասին: Իրականում բոլորի կողմից սիրված այս քաղցրավենիքը կրճատում է սիրտ-անոթային հիվանդությունների առաջացումը:

 

9. Թթու բալ
Առավոտյան` սոված վիճակում մի քանի թթու բալ օգտագործելը նվազեցնում է արյան մեջ խոլեստերինի և շաքարի պարունակությունը: Բացի այդ, խոչընդոտում է լյարդում ճարպի պահեստավորմանը:

 

10.Լոլիկ
Լոլիկները պարունակում են մեծ քանակությամբ լիկոպեն, որը նվազեցնում է քաղցկեղի, սրտային անբավարարության առաջացման վտանգը:

Մթերքներ, որոնք չի կարելի պահել սառնարանում

Սառնարանը բացառիկ գյուտ է, որն օգնում է պահպանել մթերքի թարմությունը, բայց ոչ բոլոր, այսպես ասած, մթերքներն են, որ այնտեղ տեղ ունեն: Կան մթերքներ, որ չի պետք է պահպանել կոնկրետ ջերմաստիճանային պայմաններում:

Հաց

Հացն այնպիսի սննդամթերք է, որը չի կարելի պահել սառնարանում: Այն չի պահպանի իր թարմությունը, ընդհակառակը՝ կնպաստի չորանալուն: Հացը պահպանելու ամենահուսալի տարբերակը սենյակային ջերմաստիճանն է, որտեղ 4 օրից ավել պահել չի կարելի: Նաև պետք է նշել, որ ամբողջը կտրատել չի կարելի: Երկար պահպանելու համար ցանկալի է լինեն ամբողջական կտորներ:

Սխտոր

Սխտորը ցածր ջերմաստիճանում չի կարելի պահել: Այն հրաշալի պահպանվում է չոր տեղում 2-3 ամիս: Պարտադիր այդ պահպանվող տեղում պետք է միջանցիկ քամի լինի, այդպիսով այն իր թարմությունը ավելի երկար կպահպանի: Կծու սոուս Ընդունված է սոուսներն ու համեմունքները պահպանել բացառապես սառնարանում: Բայց պետք է ասել, որ դրանց բաղադրության մեջ մտնող հավելանյութերի՝ քացախի, շաքարի և աղի պատճառով դրանք չի կարելի պահել սառնարանում: Կծու սոուսը նույնպես չի թույլատրվում պահել սառնարանում, դրանք պահարանում ավելի լավ են պահպանվում: Կարտոֆիլ

Սառնարանը կարտոֆիլի տեղը չէ: Գլխավոր պատճառը ջերմաստիճանն է, բայց պետք է ասել, որ նույնիսկ +7 աստիճանի դեպքում էլ այն չի կարելի պահել: Կարտոֆիլի, այսպես ասած, լավագույն պահոցը պահածոների պահարանն է, բայց հիշեք, որ վատ չէր լինի, եթե այն մինչև պահարանում դասավորելը փաթեթավորեք թղթով:

Լոլիկ

Սառնարանում լոլիկը դառնում է ուտելու համար ոչ պիտանի մթերք: Իհարկե չի արգելվում այն սառնարանում պահել, բայց այդ դեպքում համը փոխվում է, այն առաջվանը չի կարող լինել: Լոլիկը պետքէ պահել սենյակային ջերմաստիճանի պայմաններում:

Սոխ

Սոխը լավագույնս պահպանվում է ցանցե տոպրակներում, ինչը հնարավորություն է տալիս օդի անընդհատ ներթափանցում: Սառնարանում սոխի նեխելու հավանականությունը մեծ է: Ամենալավ տարբերակը սոխի պահպանման համար մթությունն է: Այդպիսով այն պահպանում է նաև իր համը:

Սուրճ

Շատերի կարծիքով սառանարանը սուրճի պահպանման համար ամենալավ տարբերակն է: Իրականում դա նրա տեղը չէ: Սառնարանում այն կորցնում է իր համային որակները: Բացի այդ այն իր ուժեղ հոտի պատճառով կարող է փոխել սառնարանում պահվող մյուս մթերքների համը:

 


Սոյա

Սոյան վաղուց արդեն սննդային արդյունաբերության եւ առողջապահության ոլորտի պատասխանատուների ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել, քանի որ մեծ քանակությամբ օմեգա-3 ճարպաթթուներ, B վիտամին, ցինկ, երկաթ, կիսաչհագեցած ճարպեր, բջջանյութեր, ֆիտոքիմիկատներ եւ հակաօքսիդանտներ է պարունակում: Բացի այդ, բույսի պտուղներից ստացված սպիտակուցը կենդականական ծագում ունեցող սպիտակուցներին փոխարինելու է գալիս՝ բուսակերների շրջանում: Մեկ բաժակի մեջ այն 23 գրամ սպիտակուց է պարունակում (օրական պահանջվող չափաբաժնի մոտավորապես 50 տոկոսը): Սոյան կարելի է մի շարք՝ լայն հեղինակություն վայելող սննդատեսակների ու կերակուրների, մասնավորապես՝ թոֆուի, էդամամի, տեմպեի եւ սոյայի կաթի մեջ գտնել, հիշեցնում է FoxNews-ը: Սոյան նաեւ իզոֆլավոններ է պարունակում, որոնք օրգանիզմում էստրոգեն հորմոններին նմանությամբ աչքի ընկնող ֆիտոէստրոգենների վերածվելու հատկություն ունեն: Կանայք հաճախ նաեւ դաշտանադադարի հետ կապված ախտանշանները մեղմելու նպատակով իրականացվող հորմոնային փոխարինողական թերապիայի շրջանակում են սոյա օգտագործում: Եվ, ի վերջո, սոյան սրտանոթային հիվանդությունների եւ քաղցկեղի առաջացումը կանխարգելելու ներուժ ունի: Այդուհանդերձ, սպիտակուցի ազդեցությունների շուրջ դիտարկումները շարունակում են հակասական մնալ: Բանն այն է, որ մարդու օրգանիզմում առկա բջիջները, ներառյալ՝ քաղցկեղայինները, սպիտակուցային ռեցեպտորներ են իրենց վրա կրում՝ հատուկ այն մոլեկուլների համար, որոնց ամրանալու միտում ունեն: Ու հենց այդ ամրացումից էլ բջջի հետագա գործունեությունն է կախված՝ այն կամ խթան կստանա՝ զարգացման համար, կամ էլ կարգելափակվի: Սոյան, ըստ էության, երկու ազդեցությունն էլ կարող է թողնել: Քանի որ մարդու էստրոգենը եւ սոյայից ստացվող ֆիտոէստրոգենը չափազանց նման են իրար, բջիջներն էլ ի վիճակի չեն դրանք տարբերակել: Փորձագետներից շատերն այն համոզմունքն ունեն, որ ֆիտոէստրոգենները, մարդու էստրոգենին նմանության հաշվին, կարող են կրծքագեղձի քաղցկեղի աճ խթանել: Մյուսներն էլ պնդում են, որ, վերը նկարագրված փորինման շնորհիվ, քաղկեղի որոշ տեսակների կանխարգելման հնարավորություն է ընձեռնվում: Սոյայի օգտակարության եւ վնասակարության վերաբերյալ հակասական դիտարկումների հիմքում դրա երկու՝ ֆերմենտավորված եւ չֆերմենտավորված տեսակներն են: Ֆերմենտավորված սոյան Արեւելյան Ասիային է հատուկ, որտեղ այն փոքր ծավալներով է սպառվում: Դրա մեջ K2 վիտամինի հսկայան պաշար կարելի է գտնել, որը, D վիտամինի հետ համադրման դեպքում, կարող է մի շարք սրտանոթային հիվանդությունների, թուլամտության, օստեոպորոզի եւ քացկեղի որոշ տեսակների կանխարգելման հանգեցնել: Ամերիկացիների սննդակարգի բաղադրիչը կազմող՝ չֆերմենտավորված եւ վերամշակում անցած սոյան բոլորովին այլ հատկանիշներ ունի: Նախ, հարկ է նշել, որ Միացյալ Նահանգներում աճեցվող սոյայի 90 տոկոսը գենետիկ փոփոխությունների է ենթարկվում: Բացի այդ էլ, չֆերմենտավորված սոյան օրգանիզմին սնուցիչներ կլանելու հնարավորությունից զրկող հակասնուցիչների բարձր բաղադրությամբ է աչքի ընկնում: Այնպես որ, ոոյայի օգտակարությունը վայելելու համար, հարկավոր է այնպիսի սննդատեսակներ օգտագործել, որոնք փոքր ծավալներով դրա ֆերմենտավորված տեսակն են պարունակում: Խոսքը, մասնավորապես, միսոյի, տեմպեի, նատտոյի եւ սոյայի հիմքով պատրաստվող այլ կերակուրների մասին է: Բացի այդ, ֆերմենտավորված սոյան շարունակում է ամենալավ այլընտրանքը մնալ՝ կենդանական ծագմամբ սպիտակուցների համար, քանի որ երկուսն էլ հագեցած ճարպերի բարձր բաղադրություն ունեն: Խորհուրդներ՝ սոյա օգտագործողների համար.

Խուսափեք վերամշակում անցած սոյա պարունակող սննդատեսակներից՝ սոյայով պաղպաղակից, պայածոյացված թյունոսից, սոյայի բաղադրությամբ չիպսերից, բուրգերներից, ինչպես նաեւ սովորական ու մանկահասակ երեխաների համար նախատեսված արհեստական կաթից եւ թոֆուի որոշ տեսակներից:

Խուսափեք սոյայի՝ իզոֆլավոններից ստացված հավելումներից:

Միայն ֆերմենտավորված սոյա պարունակով սննդատեսակներ՝ միսո, տեմպե, նատո եւ սոուսներ օգտագործեք:

Օրական առավելագույնը 30 մգ սոյայով սահմանափակվեք:


ՀԱԼՎԵ

Լեգենդի համաձայն, հալվեն, որպես բուժող միջոց հայտնի էր հին հույներին դեռևս մթա IV դարից: Հանուն այդ հրաշագործ բույսի, Արիստոտելն իբր Ալեքսանդր Մակեդոնացուն խորհուրդ է տալիս զավթել Սոկոտրու կղզին, որտեղ էլ այն աճում էր: Մակեդոնացին էլ, հետևելով խորհրդին, գրավում է կղզին, այնտեղից քշում տեղաբնակներին ու կղզին հույներով է բնակեցնում: Այդ ժամանակներից էլ հույները հալվեն սկսեցին օգտագործել տարբեր նպատակներով: Հայտնի է հալվեի շուրջ 200 տարատեսակ. մշտադալար, բազմամյա, մոմե շերտով պատված տերևներով այս հրաշք բույսն այսօր շատերի բնակարաններում կգտնես: Հյութալի, մսոտ տերևներով այս բույսն օժտված է բազում օգտակար հատկություններով: Կիրառվում են տերևները, ավելի ճիշտ` տերևների մզվածքը: Ի դեպ, թարմ մզվածքի օգտակար հատկություններն ավելի արտահայտված են, ակտիվ: Իսկ դրա համար պետք է բույսի ստորին հատվածից պոկած տերևներ մի լավ լվանալ եռացրած ջրով, մանր կտորներով կտրատել ու թանզիֆով քամել: Կարելի է նաև մսաղացով անցկացնել: Կիրառվում է օրգանիզմի ընդհանուր ամրապնդման համար, հազի, հայմորիտի ու հարբուխի, ֆարինգիտի ու կոկորաբորբի, բրոնխիալ ասթմայի, միոկարդի ինֆարկտի դեպքում, ինչպես նաև` այրոցքի, հաստաղիքի քրոնիկ բորբոքման, գլխապտույտի ու գլխացավերի, նևրոզի, աչքի հիվանդությունների բուժման նպատակով: Ահա մի քանի բաղադրատոմս Գորտնուկը տհաճ խնդիր է ու դրա բուժման համար պետք է հալվեի թարմ տերևների մզվածքով տոգորված թրջոց դնել վրան: Սովորաբար, 5 պրոցեդուրայից հետո դրանք անհետանում են: Ոտքերի կոշտուկների դեպքում պետք է հալվեի կեղևը հեռացրած տերևը դնել խնդրահարույց հատվածի վրա ու թողնել գիշերը: Արդյունքում` կոշտուկը փափկում է ու հեռացնելը հեշտանում: Ատամնացավի դեպքում պետք է հալվեի տերևի փշերը 2 կողմից հեռացնել, երկայնակի կտրել ու մսոտ հատվածով դնել լնդին: Հալվեի հյութով կարելի է բուժել վերքերն ու ճաքերը, ցանկացած քսուքից էլ լավ: Սակայն քչերը գիտեն, որ հալվեի տերևներով կարելի է ձեռքերից պիգմենտային բծերը հեռացնել: Հալվեի հյութը շատ դեղամիջոցների բաղադրիչ է: Այն նպաստում է օրգանիզմում երկաթի յուրացմանը, վերքերի սպիացմանը, էկզեմայի բուժմանը նպաստող քսուքների բաղադրիչ է ու կոսմետոլոգիական միջոցներում լայնորեն կիրառվում է նաև խոնավեցնող հատկության շնորհիվ: Նույնիսկ Հին Եգիպտոսում այն համարվում էր հզոր դեղաբույս: Որպես բուժող միջոց հին հույներին հայտնի էր դեռևս մթա IV դարից: Ընդգրկում է մոտ 500 տեսասկ, առավել հայտնի են «Ծառատիպ» (Aloe arborescens) և «Վերա» (Aloe variegata) տեսակները։Հալվեն օգտագործում են այրվածքների բուժման համար: Լվացած հալվեի տերևը մի քիչ ճզմել վիրակապի վրա և դնել այրվածքի մակերեսին:

Խոլեսթերինի բարձր մակարդակ եւ հիպերլիպիդեմիա

Ըստ առողջապահության ազգային ինստիտուտի՝ նախնական տվյալները ցույց են տալիս, որ, օրական 15-20 մլ ալոէի ընդունումը կնվազեցնի հիպերլիպիդեմիայով հիվանդների խոլեսթերինի մակարդակը մոտ 15%-ով, ցածր խտության լիպոպրոտեինի՝ մոտ 18%-ով, տրիգլիցերիդի՝ 25-30%-ով:

Ատամնացավի դեպքում պետք է հալվեի տերևի փշերը 2 կողմից հեռացնել, երկայնակի կտրել ու մսոտ հատվածով դնել լնդին:

Բուժական նպատակներով օգտագործվում է նաև հալվեի հյութը` տերևների մզվածքը, որը խթանում է իմուն համակարգը, նպաստում է բջիջների վերականգնմանը, ունի հակաբիոտիկ հատկություն: Ինչպես բոլոր բույսերը, հալվեն ևս արտադրում է թթվածին և այդ պատճառով այն կարելի է դնել ննջասենյակում:

Հալվեն հակացուցված է հղի կանանց, նրանց, ովքեր խնդիրներ ունեն լյարդի, լեղապարկի հետ, թութքով հիվանդներին: Հալվեի հյութն օժտված է բակտերիասպան և բակտերիաների աճը կասեցնող հատկություններով։ Օգտագործվում է այրվածքների, խոցերի, վարակված վերքերի, թարախակույտերի և այլ հիվանդությունների դեպքերում։

Օրգանիզմի դիմադրողականությունը բարձրացնելու նպատակով հարկավոր է հալվեի հյութ և մեղր օգտագործել: Հալվեի հյութը ստանալու համար կտրել մի քանի տերև մոտ 15 սմ երկարությամբ, քամել բաժակի մեջ, խառնել նույն քանակության մեղրի հետ, ընդունել օրը 3 անգամ՝ 1/3 գդալ ուտելուց կես ժամ առաջ: Բուժման տևողությունը 3 շաբաթ է:

Հարբուխի դեպքում հալվեի հյութը կաթացնել քթի մեջ: Կրկնեք յուրաքանչյուր 3-4 ժամը մեկ անգամ:

Կոկորդի ցավի դեպքում օգնում են գոլ ջրով բացած հալվեի հյութով ողողումները :

Այդ մանրացված տերեւները պերճածաղիկ ավելացվել է տանը compresses բուժել էկզեմա , dermatitis, ալերգիկ ռեակցիաներ է մաշկի. Առավել մատչելի ժողովրդական բաղադրատոմսը հետ, հալվե օգտագործել հյութ իր մաքուր ձեւով:

Aloe Vera տերեւ հյութ , որը լայնորեն օգտագործվում է բուժել մարսողական խնդիրներօգտակար հատկությունները ներառում Aloe թուլացնող եւ diuretic ազդեցություն, կարողությունը մեծացնել սեկրեցիա եւ մարսողական խցուկներ , նպաստել զարգացմանը բարկություն, բարելավել ախորժակը

ՀՆԴԿԱՁԱՎԱՐ

Հնդկաձավարը միակ սննդատեսակն է, որը չի ենթարկվում գենետիկական ձևափոխման` շնորհիվ այն բանի, որ իր մեջ չկան թունաքիմիկատներ և նիտրատներ:

Հնդկաձավար սկսել են աճեցնել դեռևս 5000 տարի առաջ Հնդկաստանում, Նեպալում, Բիրմայում: Այնուհետև այն սկսել է տարածվել Աֆրիկայում, Միջին Ասիայում և Հունաստանում: Հենց հույներն էին վաճառում ձավարեղենի այս տեսակը, որտեղից էլ գալիս է մթերքի անվանումը:

Ինչով է հատկապես օգտակար հնդկաձավարը օրգանիզմի համար, երբ կարող է վնասակար լինել, որոնք են հակացուցումները, որ վիտամիններն ու հանքանյութերն են գերակշռում այս սննդատեսակում,  ներկայացնում է Aroxj.am-ը:

Հնդկաձավարի բաղադրությունը

Հնդկաձավարի մեջ հանքանյութերի  և վիտամինների չափաբաժինը մյուս ձավարատեսակների համեմատ գրեթե 3 անգամ ավելի շատ է: Եվ այսպես ներկայացնում ենք հնդկաձավարի բացառիկ բաղադրությունը`

  • Վիտամին А, В1, В2, В3, В6, В9, Е, Н, PP
  • Միկրոտարրեր: երկաթ, կալիում, կալցիում,  մագնեզիում, նատրիում, քլոր,ֆոսֆոր, յոդ, մեղր, ցինկ, մոլիբդեն, վանադիում, տիտան, անագ
  • մոնոսախարոիդներ
  • մոխիր
  • մանրաթելեր
  • օսլա

Ինչ վերաբերում է ճարպերին, սպիտակուցներին և  ածխաջրերին, ապա այս դեպքում ևս հնդկաձավարն առաջին տեղում է: Ճարպերը հիմնականում բուսական ծագման են, որոնք նվազեցնում են խոլեստերինի մակարդակը  և կարգավորում նյութափոխանակությունը: Հնդկաձավարի բաղադության մեջ մտնող սպիտակուցներն իրենց հերթին պարունակում են մեծ քանակությամբ ամինաթթուներ:

Չնայած, որ հնդկաձավարը բավականին կալորիական է (310 կկալ 100 գրամում) , այնուամենայնիվ վնասակար նյութերը  դրանում քիչ են , փոխարենը բջջանքի չափաբաժինն է մեծ:  Այսպիսով, հնդկաձավար օգտագործելու դեպքում կարգավորվում է նյութափոխանակությունը, ավելի շատ կալորիաներ են այրվում, իսկ արյան մեջ շաքարի բաղադրությունը աննշան է դառնում:

Ինչու է անհրաժեշտ հնդկաձավարը

Հնդկաձավարը օրգանիզմի համար համարվում է առողջ սննդատեսակ: Այն ամրացնում է արյունատար անոթների պատերը,  նյարդային համակարգը` նվազեցնելով դեպրեսիայի հավանականությունը: Հնդկաձավարի օգտագործումն անփոխարինելի միջոց է հետևյալ դեպքերում`

  • քրոնիկ հոգնածություն, սթրես,
  • իմունիտետի հետ կապված խնդիրներ, թունավորում,
  • աղեստամոքսայինն տրակտի խանգարումներ, գաստրիտ, մարսողության խանգարումներ,
  • սրտանոթային  համակարգի հետ կապված խնդիրներ` հիպերտոնիա, աթերոսկլերոզ
  • անեմիա,
  • շաքարային դիաբետ,
  • տարբեր տեսակի ծագման ուռուցքներ, նորագոյացություններ

Ում է հակացուցված հնդկաձավարը

Իրականում ձավարեղենի այս տեսակը չունի ոչ մի վնասակար հատկություն: Սակայն  հնդկաձավարը կարող է որոշ մարդկանց մոտ ալերգիկ ռեակցիա առաջացմել: Սա չի նշանակում, որ այն ալերգիկ մթերք է, պարզապես  պարունակում է մեծ քանակությամբ սպիտակուցներ, որոնց մեր օրգանիզմը կարող է բացասական արձագանք տալ: Որոշ մարդկաց համար էլ կարող է բացասական անդրադարձ ունենա դրանում պարունակվող մեծաքանակ օսլան: Այս դեպքում կարելի է շատ չեփել այն, պարզապես թերխաշ վիճակում թողնել:

Դիետոլոգները հաստատում են հնդկաձավարի դիետիկ հատկությունը, սակայն չեն խրախուսում նրանց, ովքեր նախընտրում են շաբաթներով միայն հնդկաձավար ուտել:

Կիտրոնի օգտակար հատկությունները

Կիտրոնը վաղուց հայտնի պրոֆիլակտիկ և վիտամինային միջոց է: Կիտրոնի հյութը հարուստ է Բ, Ց, Ե, ՊՊ խմբի վիտամիններով, հանքային նյութերով: Այս յուրահատուկ միրգը, շատերի հավաստմամբ, ժողովրդական բժշկության հիմնաքարերից է: Ներկայացնում ենք իրավիճակներ, երբ ձեր ամենամեծ օգնականը կարող է լինել կիտրոնը, և դեպքեր, երբ կիտրոնի օգտագործումն ուղղակի հակացուցված է:

Մաշկի համար

lemon faceԿտրեք կիտրոնից մի կտոր և քսեք դեմքին: 1-2 րոպեում այն կմաքրի մաշկը մահացած բջիջներից, կլավացնի դեմքի գույնը և մաշկը կդարձնի ավելի առաձգական: Կիտրոնի հյութը հատկապես օգտակար է, եթե մաշկը յուղոտ է, ծակոտկեն և հակված է բշտիկներով պատվելու: Պետք է պարզապես խառնել կիտրոնի հյութը ջրին` 1:1 հարաբերությամբ և այդ լուծույթով մաքրել դեմքը առավոտյան և երեկոյան:

Կիտրոնի հյութով այդ լոսյոնը կարող է կանխել գարնանային պեպենների ակտիվացումը: Պետք է այդ լուծույթի մեջ թրջել անձեռոցիկը, քնելուց առաջ դնել դեմքին և պահել 15 րոպե: Անձեռոցիկը հեռացնելուց հետո երեսը պետք չէ լվանալ:

Արմունկների համար

Ընդամենը 10-15 րոպե է պետք տրամադրել և մեկ կտոր կիտրոն, բայց ամեն օր: Կիտրոնը կիսեք և շրջանաձև շարժումներով դրանով մերսեք արմունկները, ծնկները: Հետո լվացվեք տաք ջրով և սնուցող քսուքով պատեք նույն հատվածները: Որոշ ժամանակ անց կնկատեք գույնի փոփոխություն և մաշկի առողջացում:

Բերանի խոռոչի համար

Կրկին խառնեք ջուր և բերանի հիգիենայի համար նախատեսված կիտրոնի հյութ: Ողողեք բերանն օրական մի քանի անգամ և պահպանեք թարմության զգացողությունը` վերջ դնելով վատ հոտին, կանխարգելելով կարիեսն ու լնդերի արյունահոսությունը:

lemon_yellow-nailsԵղունգներն ամրացնելու համար

Ամեն երեկո մի կտոր կիտրոնով մերսեք եղունգները: Դա կօգնի խուսափել շուտ կոտրվելու և երկատվելու խնդրից:

Մազերի խնամք

Ջուրը, որով պետք է պարզաջրեք մազերը լվանալուց հետո, խառնեք կիտրոնի հյութի հետ: Այն ամրացնում է մազերը, փայլեցնում և աստիճանաբար ազատում է թեփից:

Ոտքերի համար

Եթե շաբաթական 2-3 անգամ մեկ կիտրոնի հյութի և մի քանի լիտր ջրի խառնուրդով ոտքերի լոգանք ընդունեք, կազատվեք տհաճ հոտից և կթեթևացնեք հագնածությունը:

Ժողովրդական բժշկության կողմնակիցներն ասում են, որ կիտրոնի կեղևը կարող է ազատել ուժեղ գլխացավից, նույնիսկ` միգրենային: Պետք է այն դնել կոպերին` ներսային անկյուններում և պահել 15-20 րոպե:

lemon (1)Կիտրոնի հյութը լավ է նաև հաճախակի թմրող մկանների թուլացման համար: Եթե, օրինակ, ձեր ոտքերն են թմրում, քսեք կիտրոնի հյութը տվյալ հատվածին և պահեք մինչև չորանալը: Պետք չէ լվանալ: Լիմոնն անփոխարինելի է նաև փորկապության, ատամնացավի դեպքում: Այն հակաբորբոքային հատկություններ ունի, միզամուղ է, կալիում պարունակելու հաշվին կարող է ծառայել` որպես հակաճնշումային միջոց: Կիտրոնի հյութը կանգնեցնում է արյունահոսությունը քթից, իսկ օրական մի քանի կտոր կեղևով կիտրոն ուտելը լավացնում է ինքնազգացողությունը, բարձրացնում դիմադրողականությունն ու օրգանիզմի տոնուսը: Այն անփոխարինելի միջոց է հղիության ընթացքում տոքսիկոզի դեպքում, ինչպես նաև աթերոսկլերոզի կանխարգելման համար:

Կիտրոն չի կարելի օգտագործել, եթե դուք ստամոքսի կամ 12-մատնյա աղիքի խոց ունեք, բարձր թթվայնությամբ գաստրիտ կամ աղիքների բորբոքում: Այն արգելվում է քրոնիկ պանկրեատիտի, էնտերոկոլիտի, խոլեցիստիտի և սուր նեֆրիտի դեպքում: Կիտրոնի հյութի չափից շատ օգտագործումը կարող է վնասել ատամների էմալը, իսկ այս ցիտրուսի յուղը կարող է մաշկային ալերգիկ ռեակցիա առաջացնել, ինչից խուսափելու համար պետք է նախապես այն փորձարկել ափի հակառակ մակերեսին:

 

8 փաստ շաքարի մասին

Շատերս ենք լսել, որ շաքարը օգտակար չէ, սակայն, չգիտես ինչու, կարծում ենք, որ մեծաքանակ շաքարի օգտագործումը պակաս վտանգավոր է, քան չհագեցած ճարպերն ու ճարպաթթուները, սոդան ու կալորիաները: Սակայն եթե պատկերացում ունենայինք, թե ինչ է այն անում շաքարը մեր մարմնի հետ, կտեղադրեինք այն «ամեն գնով խուսափել» ցուցակում:

1. Շաքարը կարող է վնասել սրտին
2013թ․ արված ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ շաքարը բացասական ազդեցություն է ունենում սրտի արյունամղիչ ֆունկցիայի վրա և մեծացնում կաթվածի հավանականությունը: Մեղավորը շաքարի մոլեկուլ G6P-ն է: Ըստ վիճակագրության՝ սրտի կաթված ստացած մարդկանց կեսը հինգ տարուց ավել չի ապրում:

2. Շաքարը նպաստում է ճարպերի կուտակմանը որովայնում
Վերջին 30 տարվա ընթացքում մանկական գիրության ցուցանիշները եռապատկվել են: Բավական է այցելել մանկական զբոսայգի, դպրոց և տեսնել, թե ինչ է կատարվում․ գիրուկ մանուկներ, հիմնականում՝ ճարպի շերտով հենց գոտկատեղի շրջանում: Պատճառներից մեկը, ըստ 2010թ․ ուսումնասիրության, ֆրուկտոզայով ծանրաբեռնված ըմպելիքներն ու սննդատեսակներն են, բոլոր տեսակի քաղցր գազավորված և «բնական» հյութերը: Իհարկե, ֆրուկտոզա կա նաև բնական մրգերի մեջ, սակայն օրգանիզմին անհրաժեշտ քանակով:

3. Շաքարը լուռ մարդասպան է
Մի պահ մոռանանք աղի մասին․ շաքարը ևս գաղտնի կերպով, առանց ախտանշանների, անում է իր սև գործը: Այսպես՝ ֆրուկտոզայի մեծաքանակ օգտագործումը հանգեցնում է լեպտինի անգործությանը: Լեպտինը մի հորմոն է, որը օրգանիզմին հասկացնում է, որ ստացել է բավականաչափ սնունդ: Ուստի, եթե լեպտինը սկսում է չաշխատել, տեղի է ունենում սննդի գերկլանում, ինչը բնականաբար հանգեցնում է ավելորդ քաշի ձեռքբերմանը:

4. Շաքարից կախվածությունը կարող է լինել ժառանգական
Եթե ասում ես՝ քաղցրից կախվածություն ունեմ, հնարավոր է, որ ճիշտ ես: Հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ նրանք, ովքեր ունեն գենետիկ փոփոխություններ գրելին կոչվող հորմոնում, ավելի հակված են քաղցրակերության և ալկոհոլի մեծաքանակ օգտագործման, իսկ այդ փոփոխության պատճառը դարձյալ կարող է շաքարը լինել:

5. Շաքարն ու ալկոհոլը լյարդի վրա թողնում են հավասար վատ ազդեցություն
2012-ին գիտնականներն առաջ քաշեցին այն գաղափարը, որ անհրաժեշտ է այնպիսի սահմանափակումներ ու զգուշացումներ մտցնել շաքարի մեծ բաժին պարունակող սննդի ու ըմպելիքների վրա, ինչպիսին կա ալկոհոլի դեպքում: Նրանք ապացուցեցին, որ ֆրուկտոզան ու գլյուկոզան մեծ չափաբաժնով նույն քայքայիչ ազդեցությունն են թողնում լյարդի վրա, ինչպիսին ալկոհոլի էթանոլի ազդեցությունը: Ավելին՝ շաքարը ալկոհոլի նման մեծացնում է խրոնիկ հիվանդությունների ռիսկը:

6. Շաքարն ազդում է ուղեղի աշխատանքի վրա
2009-ին կատարված մի ուսումնասիրություն պարզել է, որ կապ կա գլյուկոզայի օգտագործման և բջիջների ծերացման միջև: Դա կարող է հանգեցնել կնճիռներից մինչև լուրջ խրոնիկ հիվանդությունների առաջացման: Իսկ 2012-ին արված ուսումնասիրությունները ապացուցել են, որ շաքարի մեծաքանակ կիրառումը աղետալի ազդեցություն է ունենում ուղեղի բջիջների վրա, հանգեցնում հիշողության և մտավոր առողջության խնդիրների:

7. Շաքարը թաքնվում է ոչ քաղցր ուտելիքի մեջ
Կարծում ես շաքար կա միայն կոնֆետի, խմորեղենի կամ գազավորված հյութերի մեջ: Իրականում, այն կարող է թաքնված լինել ամենաանսպասելի ուտելիքների՝ տոմատի մածուկի, տոնիկի, մարինացված սննդի, նույնիսկ հացի մեջ:

8. Շաքարի գերօգտագործումը կարճացնում է կյանքը
Ըստ 2013-ին արված ուսումնասիրության՝ շաքար պարունակող ըմպելիքների և խրոնիկ հիվանդությունների (դիաբետ, քաղցկեղ կամ սրտանոթային հիվանդություններ) միջև սերտ պատճառահետևանքային կապին է վերագրվում այդ տարի աշխարհում գրանցված 180,000 մահվան դեպքը:

Հետգրություն․ պետք է ասել, որ կաթի մեջ պարունակվող պարզ շաքարները /լակտոզայի տեսքով/ չունեն նույն բացասական ազդեցությունն օրգանիզմի վրա: Մրգերից ստացվող պարզ շաքարները ևս անհանգստության պատճառ չեն կարող լինել, քանի որ միաժամանակ պարունակում են մեծաքանակ հիվանդությունների դեմ պայքարող տարրեր և մանրաթելեր:
Հետևությունները թողնում ենք քեզ:

Կարմիր  գինի


Գիտնականները գտել են կարմիր գինու օգտակարության գաղտնիքը` պարզելով, թե ինչպես է այն ազդում օրգանիզմի վրա: Իր բուժիչ հատկություններով այն պարտական է ռեսվերատրոլին: Ռեսվերատրոլը, ըստ մասնագետների համոզման, կօգնի ստանալ նոր դեղամիջոցներ շաքարախտի, թուլամտության, ինչպես նաև Ալցհեյմերի հիվանդության դեմ: Գիտնականները գտել են կարմիր գինու օգտակարության գաղտնիքը` պարզելով, թե ինչպես է այն ազդում օրգանիզմի վրա: Իր բուժիչ հատկություններով այն պարտական է ռեսվերատրոլին: Այս մասին տեղեկացնում են doctors.am կայքում: Ռեսվերատրոլը, ըստ մասնագետների համոզման, կօգնի ստանալ նոր դեղամիջոցներ շաքարախտի, թուլամտության, ինչպես նաև Ալցհեյմերի հիվանդության դեմ: Բացի կարմիր գինուց, ռեսվերատրոլ առկա է նաև մի շարք բուսական մթերքների մեջ: Այն առաջացնում է էներգիայի հոսք, ինչի շնորհիվ նպաստում է կյանքի երկարացմանը: Սակայն թե ինչպես էր դա տեղի ունենում, մինչ օրս գաղտնիք էր: Այժմ գիտնականները գտել են պատասխանը: Պարզվում է` ռեսվերատրոլը ստիպում է բջիջներին «կարծել, թե իրենք էներգիայի պակաս ունեն, ինչը հանգեցնում է էներգիայի համար անհրաժեշտ սպիտակուցների արտադրմանը: Հասկանալով ռեսվերատրոլի աշխատանքի մեխանիզմը` մասնագետները կարող են օգտագործել նաև այլ գործոններ, որոնք աշխատում են նույն մեխանիզմով:  Սակայն մասնագետները խորհուրդ չեն տալիս բուժվել ալկոհոլի միջոցով, քանի որ ռեսվերատրոլի արդյունավետ չափաբաժին ստանալու համար անհրաժեշտ է օրական խմել մոտ 700 շիշ կարմիր գինի:

 

 

ԱՂ


Օրական 2 200 միլիգրամ (մոտ 1 թեյի գդալ) աղ օգտագործելը կարող է վնասել արյունատար անոթները՝ մեծացնելով բարձր արյան ճնշման հավանականությունը 21-32%-ով: Օրական 2200 միլիգրամից ավել աղի կիրառումը բարձր ճնշման առաջացման 20-40%-ի պատճառ կարող է լինել:

Սրտանոթային համակարգերի հիվանդությունների կանխարգելման մասնագետ Քաթերին Փաթոնը աղի օրական օգտագործման քանակի վերաբերյալ տալիս է հետևյալ խորհուրդները.
Մինչև 51 տարեկան մարդիկ, որոնք բարձր ճնշման, թոքերի հիվանդության կամ շաքարախտի հետ կապված խնդիր չունեն, կարող են օրական սպառել 2 300 միլիգրամ նատրիում, ինչը մոտ 1 թեյի գդալ աղն է:
51
և ավելի բարձր տարիքի մարդիկ, որոնք բարձր ճնշման, թոքերի հիվանդության, շաքարախտի հետ կապված խնդիր ունեն, պետք է սահմանափակեն աղի սպառումը մինչև 1 500 մգ:


ՍՈՒՐՃ


Սուրճի օգտակարությունը փաստող բազմաթիվ հետազոտություններ կան, սակայն այս մի հետազոտությունը պնդում է, որ  սուրճի շատ օգտագործումը մահացու է մարդու համար: Հետազոտողները պարզել են, որ օրական 28 բաժակ սուրճի օգտագործումը մինչև 55 տարեկանների մոտ 21%-ով մեծացնում է վաղաժամ մահանալու հավանականությունը: Ինչևէ, կարևոր է նաև իմանալ, որ օրական 4 բաժակից ավել սուրճ խմող մինչև 55 տարեկան մարդիկ ավելի հավանական է՝ ծխեն և քիչ հավանական է՝ ֆիթնեսով զբաղվեն:
Սուրճը լավ է հիշողության համար

Հարավային Ֆլորիդայի համալսարանի հետազոտողները հայտնաբերել են, որ կոֆեինով հարուստ սուրճը մեծացնում է այն հորմոնների քանակը, որոնք օգնում են Ալցհեյմերի հիվանդության հավանականությունը նվազեցնող նոր նեյրոններ ստեղծելուն:

 

Դարչին

Դարչինի յուրահատուկ բույրն արթնացնում է ջերմ աշնան կամ խնձորով թխվածքաբլիթի հիշողություններ: Սական քչերը գիտեն դրա հրաշալի առողջարար հատկությունների մասին: Օրինակ՝ մեկ թեյի գդալ դարչինի մեջ կա նույնքան հակաօքսիդանտ, որքան կես բաժակ թարմ հապալասի մեջ: Շնորհիվ իր հակամիկրոբային հատկության՝ դարչինը հաջողությամբ պայքարում է սնկային հիվանդությունների, հատկապես՝ կանդիդի դեմ: Դարչինը, ինչպես նաև կոճապղպեղը՝ իմբիրը, դասվելով առողջարար քաղցր համեմունքների շարքը, շուտ են առաջացնում հագեցածության զգացողություն և օգնում կանխել չափից շատ քաղցրեղենի օգտագործումը: Բավական տպավորիչ է, չէ՞: Սակայն սա դեռ ամենը չէ:

Ավելի առողջ սիրտ
Փենսիլվանիայի համալսարանի վերջին ուսումնասիրությունները պարզել են, որ դարչինի ու քրքումի հաճախակի կիրառումը նվազեցնում է յուղոտ սննդի թողած բացասական հետևանքները: Ճարպոտ սնունդ ուտելուց հետո տրիգլիցերիդ կոչվող ճարպերի մակարդակն արյան մեջ բարձրանում է, ինչի մեծ քանակը կարող է վնասել սրտանոթային համակարգը: Երկօրյա ուսումնասիրությունները՝ 30 կամավորի մասնակցությամբ, ցույց տվեցին, որ ճարպոտ սննդում երկու ճաշի գդալ նշված համեմունքների ավելացումը արյան մեջ նվազեցնում է տրիգլիցերիդի մակարդակը 30 տոկոսով և 13 տոկոսով բարձրացնում է հակաօքսիդանտների քանակը:

Կարգավորում է արյան մեջ շաքարի քանակը
Դարչինը հայտնի է արյան մեջ շաքարի մակարդակի նվազեցման հատկությամբ: Փորձը կատարվել է ավելորդ քաշ ունեցող 22 կամավորի հետ, որոնց բաժանել են երկու խմբի: Առաջին խմբին, իրենց ամենօրյա սննդակարգի հետ միասին, օրական երկու անգամ պլացեբո են տվել, իսկ մյուս խմբին՝ դարչինի հաբ: Վեց շաբաթ անց երկրորդ խմբի մոտ արյան մեջ շաքարի մակարդակի զգալի անկում է նկատվել:

Պաշտպանություն դիաբետից
Արյան մեջ շաքարի բարձր մակարդակը հանգեցնում է նրան, որ շաքարը միանում է պրոտեինի հետ ու կազմում AGE կոչվող նյութեր, որոնք, ըստ Ջորջիայի համալսարանի ուսումնասիրությունների, նպաստում են հյուսվածքների վաղաժամ քայքայմանն ու ծերացմանը, ինչն անմիջական առնչություն ունի շաքարախտի հետ: Դարչինի մեջ առկա հակաօքսիդանտները կանխում են AGE-ների ձևավորումը, ինչը հեռահար պատկերում նվազեցնում է սրտի արատի հավանականությունը և արյունատար անոթների կարծրացումը:

Ուղեղի արդյունավետ աշխատանք
Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ դարչինի բույրը կարճաժամկետ ակտիվացնում է ուղեղի աշխատանքը, իսկ այն սննդի մեջ կիրառելը նպաստում է ուղեղի ավելի արդյունավետ աշխատանքին: Ուսումնասիրություններից մեկում ուսանողների երեք խմբի հանձնարարել են նմանատիպ համակարգչային առաջադրանքներ, ընդ որում՝ մի խումբը ծամել է մաստակ, մյուս խումբը՝ ոչինչ, իսկ երրորդը՝ դարչինի, հասմիկի կամ անանուխի համով մաստակ: Դարչինի համով մաստակ ծամած կամավորների մոտ գրանցվել են ամենաբարձր կոգնիտիվ ցուցանիշները:

Պաշտպանություն Պարկինսոնի հիվանդությունից
Ստամոքսում դարչինը մարսողությունից հետո վերածվում է սոդիում բենզոնատ կոչվող նյութի, որը հեշտությամբ ուղեղ է թափացում: Պարկինսոնով ախտահարված մկների վրա կատարված փորձը ցույց է տվել նեյրոնների պաշտպանություն, նևրոհաղորդակների ու շարժական գործառույթի բարելավում:

Ինչպես ներառել սննդի մեջ.

Դարչինը կարելի է ավելացնել առավոտյան սուրճի կամ թեյի մեջ, կամ խառնել քամած մածունին՝ թարմ մրգերի, ընկուզեղենի հետ միասին: Համեղ են նաև դարչինով պատրաստված տարատեսակ թխվածքաբլիթները: Քաղցրակերների համար հրաշալի և առողջարար տարբերակ է հալեցված սև շոկոլադը՝ համեմված դարչինով ու ընկույզով, նուշով կամ հնդկական ընկույզով:


Սխտոր

Սովորաբար սխտորը հավաքում են ամռանը, իսկ կանաչ կամ գարնանային սխտորը, ինչպես անունն է հուշում, գարնանը՝ նախքան պճեղների լիովին հասունանալը: Կանաչ սխտորը ևս ունի մեզ ծանոթ յուրահատուկ համը, սակայն՝ ավելի նուրբ ու չափավոր: Այն եփելիս դառնում է քաղցր՝ հաղորդելով ուտեստին յուրօրինակ համ: Կարելի է օգտագործել թե՛ հում, թե՛ եփած վիճակում:
Կանաչ սխտորի առողջարար հատկությունները

1. Իմունային համակարգի խթանիչ
Սա, առանց չափազանցության, կանաչ սխտորի առաջին առողջարար հատկությունն է: Շնորհիվ ալիցինի, որով, ի դեպ, պայմանավորված է սխտորի ցայտուն հոտը, այն արդյունավետ կերպով բարձրացնում է օրգանիզմի պաշտպանական հատկությունները:

2. Անտիբիոտիկ
Ունի հակաբակտերիալ ու հակաբորբոքային հատկություններ, ինչի շնորհիվ հիանալի պաշտպան է ինֆեկցիաների դեմ պայքարում:

3. Հարուստ է երկաթով
Հատկապես սակավարյունությամբ տառապողները պետք է հաճախակի ներառեն կանաչ սխտորն իրենց սննդակարգում որպես երկաթի առատ աղբյուր: Ի տարբերություն գլուխ սխտորի՝ կանաչ սխտորի մեջ առկա է ֆերոպորտին կոչվող սպիտակուցը, որը երկաթը բջջի ներսից տեղափոխում է դուրս:

4. Նպաստում է սրտի աշխատանքին
Կանաչ սխտորը պարունակում է մեծ քանակի մանգան, ինչն անփոխարինելի է խոլեստերինի մակարդակը մարմնում կարգավորելու գործում: Որքան մարմնում շատ է մանգանը, այնքան շատ է բարձր խտության լիպոպրոտեինների, կամ, այլ կերպ ասած,  «լավ խոլեստերինի» քանակը: Սրանց դերը կայանում է նրանում, որ հավաքում են ավելորդ խոլեստերինը, որը ցածր խտության լիպոպրոտեինները՝ վատ խոլեստերինը, թողնում են արյան անոթների պատերին: Այսինքն՝ լավ խոլեստերինի բարձր մակարդակը նվազեցնում է կաթվածի կամ սրտային հիվանդության վտանգը:

5. Պայքարում է աղեստամոքսային ինֆեկցիաների դեմ
Բացի մրսածության դեմ պայքարելուց՝ կանաչ սխտորն օգնում է նաև աղեստամոքսային միկրոբային ինֆեկցիաների դեմ պայքարելիս:

Ինչպես պահպանել
Պարտադիր սառնարանում՝ 5-7 օր: Փաթաթել խոնավ անձեռոցիկում և դնել պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ, կամ պոչերը դնել ջրով տարայի մեջ:

ԾԻՐԱՆԱՉԻՐ

Ծիրանի առողջարար հատկությունները մարդկությանը հայտնի են դեռ վաղ ժամանակներից: Այս հրաշք միրգը հայկական լեռնաշխարհի անբաժան մասն է, շատերի սիրելի միրգը:

1. Մաքրում է մարսողական համակարգը
Նախքան սնունդ ընդունելը՝ կեր մեկ-երկու չիր, ինչը կխթանի մարսողությունը: Ծիրանաչրի մեջ պարունակվող ալկալիները չեզոքացնում են թթուները, իսկ իր լուծողական հատկության շնորհիվ՝ այն աղիքներից մաքրում է պատերին կպած անցանկալի մնացորդները:

2. Պայքարում է սակավարյունության դեմ
Ծիրանաչիրը երկաթի հարուստ աղբյուր է, որն օգնում է պայքարել սակավարյունության դեմ: Այն նաև պղնձով է հարուստ, ինչն իր հերթին նպաստում է երկաթի ներծծմանը օրգանիզմում:

3. Օգնում է փորկապության դեպքում
Ծիրանաչրում պարունակվում է պեկտին ու ցելյուլոզա: Վերջինը մեղմ լուծողական է, պեկտինն էլ փորկապության ժամանակ օրգանիզմում կարգավորում է ջրի մակարդակը:

4. Օգնում է տենդի ժամանակ
Ծիրանաչրի հետ կարող ես խառնել մեկ թ. գ. մեղր, լուծել ջրի մեջ և ընդունել: Իջեցնում է տաքությունը:

5. Նպաստում է մաշկի շողարձակմանը
Պարունակվող վիտամինների շնորհիվ՝ ծիրանի ու ծիրանաչրի հաճախակի օգտագործումը մաշկը դարձնում է առողջ, առանց ցանի ու ալերգիկ քորի: Ծիրանի հյութն օգտագործվում է արևից այրվածքների ու էկզեմայի մեղմացման համար, իսկ յուղը հրաշալի սնուցող միջոց է, հատկապես՝ ձմռան ցուրտ օրերին, երբ մաշկը ստիպված է դիմակայել 0-ից ցածր ջերմաստիճանների:

6. Հղիության դեպքում
Հղի կանանց կամ կերակրող մայրերի համար ծիրանաչիրը կարող է հիանալի փոխարինել խմորեղենին կամ շոկոլադին, քանի որ ավելի առողջարար տարբերակ է: Սակայն պետք չէ չարաշահել:

7. Կարգավորում է սրտի աշխատանքը
Գաղտնիքը հետևյալն է՝ ծիրանաչիրը հարուստ է կալիումով, որը հանքանյութ ու էլեկտրոլիտ է և նպաստում է մարմնում ջրի բալանսին, ինչն էլ, իր հերթին, նպաստում է սրտամկանի աշխատանքի կարգավորմանը:

8. Լավ տեսողության գրավական է
Վիտամին A-ն, որը կա ծիրանաչրի մեջ, տեսողության համար ամենաանհրաժեշտ վիտամիներից է, նաև հզոր հակաօքսիդանտ է, որն օգնում է օրգանիզմից ազատ ռադիկալների հեռացմանը և հյուսվածքների առողջության պահպանմանը: Ազատ ռադիկալները վնաս են հասցնում մարդու աչքի թաղանթին, ինչը հանգեցնում է կատարակտի և այլ հիվանդությունների:

9. Օգնում է արյան բարձր ճնշման դեպքում
Ծիրանաչիրը պարունակում է երեք անգամ ավելի շատ կալիում և շատ ավելի քիչ աղ, քան բանանը, և օգնում է արյան ճնշման կայունացմանը: Շնորհիվ օրգանիզմում հեղուկի պահպանման հատկության՝ ծիրանաչիրը նվազեցնում է արյան ճնշումը:

10.  Ամրացնում է մկանային հյուսվածքները
Օգնում  է կարգավորել օրգանիզմում թթվայնության բալանսը և նպաստում պրոտեինի սինթեզին, հետևաբար՝ անփոխարինելի է հատկապես մարզիկների և մարզասրահ հաճախողների համար, քանի որ երկար պարապմունքներից հետո մկանային հյուսվածքների մեջ առաջացած միկրոճաքերը սնուցման կարիք ունեն:

 

Ավելուկ

Բազմամյա խոտաբույս է, պատկանում է մատիտեղազգիների ընտանիքին։ Ունի իլիկաձև, հզոր զարգացած առանցքային արմատներ։ Ցողունը ուղղականգուն է, վերին մասում՝ ճյուղավորվող, հասնում է 1 մ և ավելի բարձրության, տերևները լայն են, նշտարաձև, ներքևինները կոթավոր են, վերևինները նստած են հանգույցների վրա։

Յուրաքանչյուր տերևածոցից դուրս է գալիս ծաղկափթթությունը՝ երկսերմ ծաղիկներով, որոնք փնջերով նստած են հուրանի կոթունի վրա։ Սերմապտուղը կտրվածքում եռակող է, դարչնագույն և փայլուն։ Ավելուկը ծաղկում է հաջորդաբար։ Պտղաբերում է ամառվա կեսերին։


Քիմիական բաղադրությունը
դաբաղանյութեր, կոֆեինաթթու k ֆլավնոիդ։ Տերևներում հայտնաբերված է ասկորբինաթթու, կարոտին և ֆլավնոիդներ։ Պտուղները պարունակում են դաբաղանյութեր, սապոփններ, ֆլավնոիդներ, վիտամիններ:

Օգտագործման եղանակը
Բժշկության մեջ օգտագործել են արմատը, տերևներն ու սերմերը։
Բուլղարական բժկության մեջ ավեուկն օգտագործել են լյարդի և լեղապարկի գործունեության խանգարման, մաշկային ցաների բուժման համար։
Ռուսական բժշկության մեջ ավեուկն օգտագործել են հաստ և բարակ աղիքների լորձաթաղանթների բորբոքումների, առաջին և երկրորդ աստիճանի զարկերակային արյան ճնշման բարձրացման բուժման նպատակով։
Հայկական բժշկության մեջ ավելուկն օգտագործել են մելամաղձության, սրտխփոցի, վարակիչ հիվանդությունների, ստամոքսաաղիքային ուղու խանգա-րումների, ստամոքսի գերթթվայնության, նյութափոխանակության խանգարման, մակերիկամների հիվանդությունների, պարանոցի ուռուցքների, ականջաբլթակի խոցի, արյունախխման բուժման նպատակով:
1. 5 գ ավելուկի սերմը ծեծել, խառնել
100 մլ գինու հետ և խմել՝ ջերմությունից առաջացած սրտխփոցի, մելամաղձոտության բուժման համար։
2. Ավելուկի սերմը տերևների հետ միասին ծամել և ուտել՝ լնդախտի, ատամների թուլացման, լյարդի վարակիչ հիվանդությունների բուժման համար։
3. Ավելուկի տերևը ծեծել և դնել ականջաբլթակի խոցի վրա։
4. 1 կգ ավելուկի արմատն աղալ, 1 լ գինու քացախով շաղախել և օրը երեք անգամ մեկական ճաշի գդալ ուտել՝ արյունախխման, ստամոքսաաղիքային ուղու խանգարումների, գերթթվայնության, նքոցի, նյութափոխանակության խանգարման, սրտխառնոցի, մակերիկամների բորբոքային հիվանդությունների բուժման համար։ Այդ նույն պատրաստուկը կարելի է օգտագործել քսելու ձևով՝ բորոտության, պարանոցային ուռուցքների բուժման համար։

 

 

ԴԴՈՒՄ

Սովորական դդումի գիտական անվանումն է` Cucurbita pepo: Հավանաբար բույսի «նախահայրն» է դդում հսկայականը (maxima), որի հայրենիքն է Հյուսիսային Ամերիկայի մերձարեւադարձային կլիմայական գոտին։ Մեքսիկացիները դեռեւս 5000 տարի առաջ այն օգտագործել են սնունդի մեջ, ինչպես նաեւ օգտագործել են իբրեւ անասնակեր։ Միամյա բույս է, ունի տարածվող կոշտ մազիկներով պատված ցողուն, բեղիկավոր եռաբաժան տերեւներ, որոնց օգնությամբ բույսը կարող է մագլցել հենարանի վրա։ Ծաղկում է ամռանը, ծաղիկները միայնակ են, դեղին, բույսը միատուն է` միասեռ ծաղիկներով։ Պտղի քաշը տատանվում է 300 գրամից մինչեւ 300 կգ. maxima տեսակի շրջագծի երկարությունը հասնում է 2,5 մետրի :

Մշակվում են դդումի դեկորատիվ եւ ուտելի տեսակներ, կուժանման հաստ պատերով դդումից պատրաստում են հեղուկներ պահպանելու համար նախատեսված սպասք։

Դդումի 100 գրամ պտղամիսը պարունակում է 1գ սպիտակուց, 4-6գ յուրացվող ածխաջրեր, 1,9 սննդաթել, 1,5մգ կարոտին, 8մգ ասկորբինաթթու, 0,13մգ պիրիդոքսին, (B6), 0,4մգ պանտոտենաթթու (B5), 0,5մգ նիացին (PP), 14 մկգ ֆոլացին (B9), 0,06 մգ ռիբոֆլավին (B2), 0,05մգ տիամին (B1), ֆլավոններ։ Հարուստ է կալիումի, երկաթի, պղնձի, ցինկի աղերով, պարունակում է նաեւ կալցիում, մագնիում, ֆոսֆոր։ Կալորիականությունը` 29 կկալ։

Սերմերը պարունակում են մոտ 50գ ճարպ եւ սպիտակուց, ցինկ, մագնիում, հագեցած են ամինաթթուներով, չոր սերմերի կալորիականությունը մոտ 550 կկալ է։

Գիրության դեպքում դիետոլոգները խորհուրդ են տալիս կատարել «դդումով» սննդակարգ, քանի որ պտղամիսը կարգավորում է օրգանիզմի մետաբոլիզմը, լավացնում երիկամների աշխատանքը, որի հետեւանքով դուրս են բերվում քլորիդները, լավացնում է մարսողականությունը, կանխում փորկապությունը։ Պեկտինային նյութերը նպաստում են խոլեստերինի, թույների, այլ վնասակար նյութերի հեռացմանը օրգանիզմից, կանխարգելում ջրազրկումը, պահպանում ստամոքսի եւ աղիների լորձաթաղանթը։

Պտղամիսն ունի հակաօքսիդանտ հատկություն, այն կանխարգելում է ծերացումը, նպաստում սեռական ակտիվությանը։

Վիտամին K-ն նպաստում է արյան մակարդելիության կարգավորմանը, վիտամին A-ն նպաստում է տեսողության լավացմանը։

Դդումից պատրաստված ուտեստները եւ հյութը խորհուրդ են տրվում նեֆրիտի, պիելոնեֆրիտի, հոդատապի, օստեոպարոզի, սիրտ-անոթային հիվանդությունների, հիպերտոնիայի, միզուղիների բորբոքման, երիկամային անբավարարության, թութքի, սթրեսի, քրոնիկ հոգնածության սինդրոմի, լեղաքարային հիվանդության, նյարդային խանգարումների դեպքում։ Հայտնի է, որ հյութը լուծում է լեղուղիների քարերը։

Մեծ կիրառում ունի դդումի սերմի յուղը, այն կարելի է գնել դեղատնից կամ պատրաստել տանը։ Յուղն օգտակար է շագանակագեղձի բորբոքման, հեպատիտի, ստամոքսաբորբի, խոցի, կոլիտի, վիտիլիգոյի եւ այլ մաշկային հիվանդությունների դեպքում։

Պտղամսի եւ սերմերի օգտակար ազդեցության ոլորտն այնքան մեծ է, արդյունավետ եւ երբեմն` դժվար բացատրելի, որ որոշ մասնագետներ համարում են, թե այն պարունակում է միայն իրեն բնորոշ յուրահատուկ «վիտամին` T»։

Վերջին տարիներին հայտնվել են հաղորդագրություններ, որ բուժիչ հատկություններով է օժտված նաեւ պտղակոթը, այնինչ տիբեթյան բուժարարները վաղուց ի վեր կիրառել են այն աղեստամոքսային համակարգի հիվանդությունների բուժման համար. Մանր կտրատեք 15-20գ պտղակոթը եւ 2գ ակնամոմը, խառնեք եւ 15 րոպե եփեք 400 մլ եռջրում, բաժանեք 3-4 մասի, խմեք օրվա ընթացքում։ Օգտակար է նաեւ լյարդին, երիկամներին եւ սրտին։

Հակացուցում։ Պտղամիսը կարող է առաջացնել փքվածություն եւ ստամոքսի ցավ, այդ դեպքում օգտագործեք սամիթի սերմ, եւ չի կարելի խմել սառը ըմպելիքներ։ Հում պտղամիսը եւ դրա հյութը հակացուցված են ցածր թթվայնությամբ ստամոքսաբորբի, ստամոքսի եւ 12-մատնյա աղիի խոցի դեպքում, հյութը` աղեստամոքսային հիվանդությունների սրացման դեպքում։

Հելմինտոզ

Ժամանակակից հակամակաբուծային բուժական թերապիայում լայնորեն կիրառվում է բուսաբուժությունը, այնուամենայնիվ, ոչ բոլոր հակամակաբուծային դեղաբույսերով կարելի է բուժել երեխաներին, տարեց մարդկանց կամ հղի կանանց։

Իր ակտիվությամբ դդումի սերմը զիջում է պտեր արականին (Dry opteris), սակայն պտերը թունավոր բույս է եւ ունի բազմաթիվ հակացուցումներ (վաճառվում են «Filixanum» դեղահաբերը

Դդում սովորականի սերմը կիրառվում է կլոր որդերի եւ երիզորդերի վիժման նպատակով. փոքր չափաքանակներով 1 ժամվա ընթացքում, նախքան նախաճաշելը կերեք տրորած սերմը (կանաչ թաղանթով) մեղրի հետ (3։1 կամ 5։1)։ Չափաբաժինը` 5-7 տարեկան-100 գ, 8-10 տար.-150 գ, 15 տարեկանից բարձր-300 գրամ։

Դդումի սերմի ներքին կանաչ թաղանթը հարուստ է պղնձի օրգանական միացություններով, որոնք մահացու են` մակաբույծների եւ օգտակար` մարդու օրգանիզմի համար։ Բուժման համար նախատեսված սերմերը լավ է մաքրել օգտագործելուց անմիջապես առաջ (ոչ ուշ 24 ժամիցԹաղանթը նաեւ պահպանում է սերմի մեջ եղած ճարպը օքսիդացումից, օքսիդը վտանգավոր ազդեցություն կարող է ունենալ։

Մինչեւ 5 տարեկան երեխաների համար պատրաստեք «սերմի կաթ». 15 գ սերմը հարեք բլենդերով, մինչեւ ստացվի համասեռ զանգված, արծնապատ կաթսայի մեջ եփեք հումքը ջրային բաղնիքի վրա 400 մլ եռջրով, 2-3 ժամ անց անջատեք կրակը եւ թրմեք 8-10 ժամ։ Քամեք թանզիֆով, մոտ կես ժամից թուրմի մակերեսի վրա կառաջանա յուղի շերտ, որը պետք է հեռացնեք, իսկ մնացած լուծույթը խմեցրեք երեխային։ Սերմը խմելուց 2 ժամ հետո խմեք 25 գրամ մագնիումի սուլֆատի (անգլիական աղ) ջրային լուծույթը (1։4)։ Աղը ունի վերքերի ամոքիչ հատկություն, բացի այդ, այն օգնում է, որ կիսամեռ մակաբույծները հայտնվեն հաստ աղիում, որտեղից դրանց պետք է հեռացնել հոգնայի օգնությամբ, այլ կերպ կառաջանա թունավորում։ Գործողության ընթացքում խստորեն հակացուցված է հեղուկների օգտագործումը, կարելի է ուտել հաց, շիլաներ, խնձոր։ Խորհրդակցեք բժշկի հետ։

Կլոր որդերի վիժում

- Սերմը մաքրեք, տրորեք, խառնեք շաքարավազի հետ (5։1), կերեք 30 գ, նախաճաշից 1 ժամ առաջ, շարունակեք 3 օր։

- Խառնեք դդումի եւ գազարի մաքրած սերմերը, փոշիացրեք, ավելացրեք շաքարավազ (5։1։1), կերեք 20-ական գրամ սնվելուց առաջ, օրը 2 անգամ, շարունակեք 5 օր։

- Չմաքրած, մանրացրած սերմին ավելացրեք եռջուր (1։3), 20 րոպե պահեք թույլ կրակի վրա, քամեք, խմեք 200-ական մլ, օրը 2 անգամ, սնվելուց առաջ, շարունակեք 4 օր։

- Աղացեք դդումը (կեղեւով) եւ սխտորը, խառնեք (6։1), հումքը լուծեք գոլ (նախօրոք եփած) ջրում (2։1), խմեք 150-250 մլ, օրը 2 անգամ, սնվելուց 1 ժամ առաջ, շարունակեք 4 օր։

Երիզորդերի վիժում

- Նախաճաշից առաջ կերեք 100 գ մաքրած սերմ, կես ժամից` սխտորի կաթնային եփուկ (1։10), եւս կես ժամից` լուծողական։

- Օշինդրի (Arthemisia absinthium) խոտի եւ չմաքրած մանրացրած սերմի խառնուրդը 7 օր թրմեք օղու մեջ (1։10։20), քամեք, խմեք 50-ական մլ, օրը 2 անգամ, սնվելուց առաջ, շարունակեք 15 օր։

Ծծորդերի վիժում

150 գ սերմը մաքրեք, փոշիացրեք, 30 րոպե թրմեք 200 մլ եռջրում, հարեք, խառնեք թուրմին 2 ձվի դեղնուց, 20 գ մեղր։ Խմեք սնվելուց 2 ժամ առաջ, կրկնեք 10 օրից։

Վերականգնող թերապիա

Խմեք 2 թ/գ վուշի եւ դդումի յուղերի խառնուրդը (1։1), վուշը` որպես հակասնկային, իսկ դդումը` վերքամոքիչ եւ հյուսվածքները վերականգնող։

- Խմեք 200-ական մլ դդումի հյութը` օրը 2-3 անգամ, սնվելուց 2 ժամ առաջ, շարունակեք 7-10 օր եւ կրկնեք 7 օրից։

- Խառնեք 50-ական մլ կոնյակը եւ գերչակի յուղը, խմեք նախաճաշից 1 ժամ առաջ։ Հատկապես ազդեցիկ է օշինդրով եւ դդումով բուժումից հետո։ Կոնյակը պարզապես «հարբեցնում» է կիսամեռ եւ նույնիսկ շարժունակ մակաբույծներին, իսկ գերչակի ձեթը լուծողական է։

Լյամբլյաների վիժում

Կիսեք դդումը, ազատեք միջնապատերը սերմից եւ 30 րոպե թրմեք փակ տարայում 400 մլ տաք ջրի մեջ։ Խմեք 100-ական մլ, օրը 4 անգամ, սնվելուց 4 ժամ առաջ, շարունակեք 20 օր, մեկ ամսից կրկնեք։

Դդումով դեղատոմսեր

Ավազ երիկամներում

Բուսաբույժներ հայր եւ որդի Նոսալներն առաջարկել են բուժման հետեւյալ եղանակը. Խառնեք հավասար քանակությամբ մանրացրած դդումի, վուշի եւ կանեփի սերմերը, լորենու եւ թանթրվենու ծաղիկները, մոշենի սովորականի (Rubus caesius) տերեւը, սրոհունդի խոտը։ Հումքի 4 ճ/գ-ին ավելացրեք 1 ճ/գ երիցուկի ծաղիկներ, 30 րոպե թրմեք 500 մլ եռջրում, քամեք, բաժանեք 4 մասի, խմեք սնվելուց 1 ժամ առաջ, շարունակեք 5 օր։ Բուժման ընթացքում ցանկալի է ընդունել ամենօրյա տաք լոգանք, օգտագործեք կանաչ թեյ։ Կարեւոր է իմանալ, որ ավազի առաջացումը կանխարգելում է տանձի չրից պատրաստված կոմպոտը, իսկ տանձի սերմն ունի հակամակաբուծային հատկություն։

Նոսալների բուժման եղանակը նախատեսում է նաեւ համապատասխան հետազոտումներ եւ բժշկի հսկողություն։

Բուժում է դդումի հյութը

Թութք. Մինչեւ նախաճաշը եւ երեկոյան սնվելուց կես ժամ առաջ խմեք 50-75 մլ դդումի հյութ, շարունակեք 15-30 օր։

Հոդատապ. Օրվա ընթացքում խմեք 100 մլ հյութ, շարունակեք 2 ամիս։

Աթերոսկլերոզ, հիպերտոնիա. Օրը 2 անգամ խմեք 100-ական մլ դդումի հյութ` 1 թ/գ մեղրի հետ, շարունակեք 3-4 ամիս։ Օգտակար է նաեւ սրտի եւ երիկամների անբավարարության դեպքում առաջացած այտուցների բուժման համար։

Փորկապություն. Օրը 2 անգամ խմեք 100-200 մլ հյութ։

Գիրություն, շաքարային դիաբետ (1-ին փուլ)

- Խմեք հասունացած դդումի հյութ օրը 200 մլ։

- Խառնեք խնձորի, լոլիկի, դդումի եւ կիտրոնի հյութերը (4։2։2։1)։ Խմեք օրը 100-400 մլ։

Սննդակարգային ուտեստներ

Պատրաստեք աղցան, որի համար կպահանջվի` 200 գ դդում, 40 գ գազար, 25 գ քարավուզի արմատ, 35 գ սամիթ, 100 գ թթվասեր։

Շիլա. 400 գ դդումը եւ 50 գ գազարը շոգեխաշեք 2-3 ճ/գ կարագի եւ 100 մլ կաթի մեջ, ավելացրեք 2 ճ/գ կորեկաձավար։

Ապուր. 500 գ դդումը եւ 60 գ գազարը կարճ ժամանակով իջեցրեք եռացող աղաջրի մեջ` մինչեւ փափկելը, մանրացրեք քերիչով եւ տրորեք քամիչի վրա, ավելացրեք մեկական ճ/գ տոմատի մածուկ եւ ցորենի ալյուր, որը պետք է լուծեք 400 գ ջրում, եփեք, կրակը անջատելուց 10-15 րոպե առաջ ավելացրեք 800 մլ կաթ, կերեք կարագի հետ (35 գ` ամբողջի համարԽորհուրդ է տրվում շաբաթը երկու օր սնվել դդումից պատրաստված ուտեստներով։

Դիմադրողականությունը բարձրացնող միջոց. Բովեք 100 գ բրինձ, փոշիացրեք, ավելացրեք 50 գ բոված մանրացրած գարու հատիկ, 100 գ աղացած դդումի սերմ։ Հումքը խառնեք 150-ական գրամ կարագի եւ մեղրի հետ։ Հատկապես օգտակար է ծանր հիվանդությունից հետո։

- Մաքրեք եւ փոշիացրեք մեկական ճ/գ դդումի եւ արեւածաղկի սերմերը, ընկույզի միջուկը, խառնեք, լուծեք տաք ջրում։ Խմեք առավոտյան եւ երեկոյան, շարունակեք 10-12 օր, կարող եք կրկնել 15 օրից։ Այս միջոցը կարգավորում է աղեստամոքսային համակարգի աշխատանքը։

- Կիսեք դդումը (1,5 կգ), հեռացրեք սերմերը եւ դրանց միջնապատերը, յուրաքանչյուր կեսի մեջ դրեք 40 գ կարագ, երկուական ճ/գ հազրեվարդի եւ եղեսպակի տերեւներ, աղ եւ բիբար (ըստ ճաշակիՄիացրեք դդումի երկու մասերը, դրեք ջեռոցի մեջ, մինչեւ պտղամսի փափկելը։ Հատկապես օգտակար է հիշողության համար։

Թոքախտի դեպքում. 400 գ դդումի ցողունը եւ տերեւը եփեք 300 մլ եռջրում, մինչեւ մնա հեղուկի կեսը, քամեք։ Խմեք 75-ական գրամ, առավոտյան եւ երեկոյան, սնվելուց մեկ ժամ հետո։ Շարունակեք 2 շաբաթ։

Հեպատիտի դեպքում. 200 գ մանրացրած, չորացրած սերմը 2 ժամ տաքացրեք 200 մլ ձիթապտղի յուղի մեջ 600C ջերմաստիճանի ջրային բաղնիքի վրա, մեկ շաբաթ թրմեք հով տեղում, քամեք։ Խմեք 1 թ/գ, օրը 2 անգամ։

Անեմիայի դեպքում. Կերեք 100-150 գ դդումի քերած պտղամիս օրը 3 անգամ։

Անքնություն. 1 թ/գ դդումի սերմը, 10 հատ նուշի կորիզի միջուկը 8 ժամ թրմեք ջերմապահում 200 մլ եռջրի մեջ, խմեք երեկոյան գոլ վիճակում։

Աթերոսկլերոզ. 800 գրամ մաքրած սերմը փոշիացրեք, լցրեք շշի մեջ, ավելացրեք օղի այնքան, որ հումքը ծածկվի։ Թրմեք 2 շաբաթ, քամեք մի քանի տակ ծալված թանզիֆով, մզեք, ավելացրեք 1 ճ/գ կիտրոնի հյութ։ Խմեք մեկական ճ/գ, օրը 3 անգամ, սնվելուց առաջ։ Շարունակեք, մինչեւ ոգեթուրմի ավարտը։

Գեղարարություն

Պիգմենտային բծեր

- Թարմ, մաքրած սերմերը տրորեք ջրի մեջ (1։1), խառնեք մեղրի հետ, մինչեւ ստացվի համասեռ զանգված, 3 րոպեից լվացեք սառը ջրով։

- Մաշկի խնամքի համար նախատեսված քսուքներին ավելացրեք մի քանի կաթիլ դդումի սերմի յուղ։

Չոր մաշկի համար. 2 ճ/գ շոգեխաշած դդումը տրորեք եւ հարեք 1 ճ/գ բուսայուղի հետ, 20 րոպեից լվացեք գոլ կամ սառը ջրով։

Ճարպոտ մաշկի համար. Հում դդումը տրորեք եւ հարեք 1 ձվի սպիտակուցի հետ, 10 րոպեից լվացեք սառը ջրով։

Սպիտակեցնող դիմակ. Խառնեք շոգեխաշած դդումի շիլան եւ կիտրոնի հյութը (3։1), 15-20 րոպե անց լվացեք սառը ջրով։

Սնուցող դիմակ` ցանկացած տեսակի մաշկի համար

- Հարեք 3 ճ/գ շոգեխաշած պտղամիսը 1 ձվի դեղնուցի եւ 1 թ/գ մեղրի հետ, 15-20 րոպե անց լվացեք սառը ջրով։ Կամ`

- Դեմքը մաքրեք տրորած թարմ դդումի քերած հյութով, կարելի է կատարել ամեն օր։

Ձեռքերի խնամք. Թարմ դդումի քերվածքը խառնեք ծիրանի կամ դեղձի յուղի հետ, քսեք ձեռքերին, հագեք ռետինե ձեռնոցներ, 1 ժամից լվացեք գոլ ջրով։

Ատամների խնամք. Կերեք 3-4 դդումի ծաղիկ` կես թ/գ ծաղկափոշու հետ։ Մի քանի րոպե լնդի եւ ատամնաշարի վրա պահեք բարակ կտրած հում դդումի շերտ։

Փրփրուկ

Ջրովի մարգագետիններում, լեռնային մացառաթփուտներում, անտառային բացատներում աճում է ծաղկահյութով եւ ծաղկափոշով հարուստ փրփրուկը։ Տարածված է նաեւ չոր մարգագետիններում եւ սարալանջերին, տափաստաններում։ Այլ անվանումներն են` գինարբ, ծաղկի պսակ։ Լատիներեն գիտական անվանումն է` Filipendula, բարդ բառ է` filum=թել եւ Pendulus= կախված։ Անվանումը կապված է շեղ աճող կոճղարմատից դուրս եկող բարակ արմատների վրա աճող պալարների հետ։ Պալարները հաճախ անվանում են գետնընկույզ, դրանք ունեն հաճելի համ, հարուստ են օսլայով եւ դաբաղանյութով։ 

Փրփրուկների ենթաընտանիքն ընդգրկում է 10-13 բազմամյա տեսակներ, պատկանում են վարդազգիների ընտանիքին։ Տարածված են Հյուսիսային կիսագնդի բարեխառն գոտիներում։ Մարոկկոյում, Եվրոպայում, Փոքր Ասիայում եւ Ասորիքում (Սիրիա) հաճախ հանդիպող բույսերից է F. ulmaria տեսակը (Փ. ծփատերեւ)։ 

Կախված պայմաններից` բարձրությունը կարող է տատանվել 20-150 սմ, աճում է միայնակ կամ կազմում մարգագետիններ։ Ցրտադիմացկուն, լուսասեր բույս է, դիմանում է երաշտին, նախընտրում է չափավոր խոնավ կլիման, պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ։ Ցողունը ուղղաձիգ է, մերձարմատային տերեւները` խոշոր երկարավուն, փետրաձեւ կտրտված` տերեւաթիթեղով։ Ցողունային տերեւները մանր են, նոսր տեղակայված, նույնպես փետրաձեւ կտրտված, տրորելիս արձակում են սուր հոտ։ Ծաղկաթերթիկները հինգն են (երբեմն` վեցը` F.hexapetala), առէջքները ավելի երկար են (մինչեւ 2 անգամ), քան թերթիկները։ Ծաղիկները մանր են, դեղնասպիտակավուն, երբեմն` բաց վարդագույն` հավաքված հուրանանման կամ վահանաձեւ ծաղկաբույլերում, ունեն հեռվից լսելի մեղրի բույր` բույսի անգլերեն անվանումն է` Meadowsweet=մարգագետնային բուրմունք։ 

Խավապատ պտուղը բաղկացած է 10-15 միասերմ` պարուրաձեւ ոլորված հատվածներից։ Ծաղկում է` մայիս-օգոստոս, պտղաբերում` հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներին։ Սկանդինավյան երկրներում օգտագործում են գարեջրի եւ գինու արտադրությունում։ Մատղաշ ճյուղերը եւ պալարներն ուտելի են։ Խոտը լավ անասնակեր է։ Կիրառվում է կաշվեգործության մեջ` որպես դաբաղող եւ ներկանյութ։ 

Պարունակում է կումարին, ֆլավոն, թթուներ (էլլագի եւ սուրճի), կատեխին, վանիլին, կամֆորա, սալիցիլային ալդեհիդ, մեթիլսալիցիլատ։ Արմատը պարունակում է (30 մգ` 100 գ հումքի մեջ) գլիկոզիդներ գաուլտերին եւ սպիրեին, տերեւները` մի փոքր ավելի շատ, եւ նաեւ կապտաթթվի (ցիանի միացություն) հետքեր, կարոտին, ասկորբինաթթու, եթերային յուղեր, տանիդներ։ Սերմում կա մինչեւ 6 տոկոս ճարպայուղեր։ Ընդգրկված է մի շարք արեւմտաեվրոպական երկրների դեղաբանական ձեռնարկներում։ 

Ունի հակաբորբոքային, լեղամուղ, միզամուղ, կապող, հականեխիչ, հակահելմինտային, հիպոտենզիվ, արյունարգել, քրտնամուղ, ցավամոքիչ, հանգստացնող հատկություններ։ Նպաստում է թույների հեռացմանը օրգանիզմից։ Օգտագործում են արմատը, ծաղկման սկզբում հավաքված ծաղկաբույլերը։ Չորացած արմատը կարելի է պահպանել` 3, իսկ ծաղկաբույլերը` 1 տարի։ Բուժիչ հատկություններ ունի նաեւ մեղրը, օգտագործում են լուծի, մրսածության, գրիպի դեպքում։ Հետաքրքիր հնարքի են դիմում մեղվապահները։ Նրանք գիտեն, որ եթե փրփրուկի խոտը քսեն փեթակի ներքին պատերին, ապա ավելանում է մեղրատվությունը` մեղուները ավելի շատ նեկտար եւ ծաղկափոշի են բերում։

Պետք է զգուշանան հիպոտոնիայով եւ հաճախակի փորկապությամբ ուղղորդվող կոլիտով հիվանդները։ 

Ունի լայն կիրառում ժողովրդական բժշկության մեջ։

Վերջին տարիներին հայտնաբերվել են բույսի հակավիրուսային հատկությունները` ինչը թույլ է տալիս կանխարգելել գրիպը, բուժիչ ջրծաղիկը, շուրթերի եւ նույնիսկ սեռական բնույթի հերպեսը։ 

Հակավիրուսային թուրմ. Մանրացրեք, խառնեք փրփրուկի եւ վաղենակի չոր ծաղիկները (4։1)։ Հումքի 50 գրամը լցրեք ապակե տարայի մեջ, ավելացրեք 500-ական մլ զտված ջուր եւ օղի, կիպ փակեք։ Տարան դրեք 90C աստիճան ջերմության ջրով լցված արծնապատ կաթսայի մեջ, թրմեք 30 րոպե, գոլացած ջուրը թափեք, լցրեք տաքը եւ կրկին թրմեք 30-60 րոպե։ Քամեք։ Խմեք 1-ական ճ/գ` առավոտյան եւ ցերեկը սնվելուց առաջ եւ նախքան քնելը։ 

Հետաքրքիր եւ շատ կարեւոր զեկույց է հրապարակել ռուս դեղագործ Ն. Ֆադեեւը «Ապտեկա-2006թ.» մասնագիտական ցուցահանդեսի շրջանակներում` «փրփրուկի ծաղիկների ազդեցությունը ավելի հզոր է քան «Տանական» դեղամիջոցինը։ Հայտնի է, որ «Տանականը» բարձրացնում է երակների տոնուսմը, կանխարգելում թրոմբների առաջացումը, նվազեցնում այտուցվածությունը, լավացնում արյան միկրոշրջանառությունը վերջույթներում եւ ուղեղում։ Այդ պատճառով փրփրուկը կիրառելի է ետինսուլտային, գանգուղեղի ծանր վնասվածքների, հիշողության անկման դեպքում»։ 

Վարիկոզ.
- 2ճ/գ թարմ ծաղիկը 2 շաբաթ թրմեք 500 մլ օղու մեջ, լուծեք 10-20 գ շաքար։ Խմեք 20-25 գ` սնվելուց առաջ։
- 30 գ չոր ծաղիկը 2 շաբաթ թրմեք 500 մլ օղու մեջ։ Խմեք 1-2-ական թ/գ, օրը 2-4 անգամ։ Շարունակեք 20 օր։ Միջոցը փոխարինում է ասպիրինին։

Կանացի անպտղություն - Մանրացրեք, խառնեք 1-ական ճ/գ փրփրուկի, լորենու եւ երեքնուկ կարմիրի ծաղիկներ, ավելացրեք 1 լ եռջուր, ծածկեք կափարիչով, թրմեք 2 ժամ։ Խմեք 200 ական մլ, օրը 2 անգամ` սնվելուց կես ժամ առաջ։

Շատ համեղ եւ բուրումնավետ փրփրուկի ծաղիկներից պատրաստված թեյը օգտակար է հոդատապի, ռեւմատիզմի, երիկամների եւ միզապարկի բորբոքումների, հիպերտոնիայի, նյարդային համակարգի հիվանդությունների բուժման ընթացքում։ 

- 2թ/գ ծաղիկը 3-4 ժամ թրմեք 300 մլ նախօրոք եռացրած սառը ջրում։ Խմեք 70-ական մլ` օրը 4 անգամ։ 

Ցավեր որովայնում. 1 ճ/գ ծաղիկները 15 րոպե թրմեք 250 մլ եռջրում։ Խմեք 2-ական ճ/գ` օրվա ընթացքում։ 

Ուռուցքներ. 4 ճ/գ մանրացրած չոր արմատը 30 րոպե եփեք ջրային բաղնիքի վրա 1 լ եռջրում։ Թրմեք մինչեւ գոլանալը։ Քամեք։ Խմեք 50-ական մլ` օրը 3-4 անգամ։

Հեպատիտ. 1 ճ/գ չոր խոտը (ծաղկաբույլերը) 3 րոպե եփեք 200 մլ եռջրում, թրմեք 2 ժամ։ Քամեք։ Խմեք 1-2 ճ/գ, օրը 3 անգամ, սնվելուց առաջ։

Մազարմատներն ամրացնող.
3 ճ/գ ծաղիկը կես ժամ թրմեք 500 մլ եռջրում։ Քամեք։ Օրը 1 անգամ ցայեք մազերը։ Շարունակեք 10 օր։ 

Վերք, խոց, չիբան. 2 ճ/գ խոտը 2 ժամ թրմեք 200 մլ եռջրում տաք տեղում։ Կատարեք լվացում։ 

Կոմպոտ. Մանրացրած կոճղարմատը պարկիկով իջեցրեք եփվող կոմպոտի մեջ (20-30գ` 1լ ջրին)։